In een bomvol en warm achterzaaltje in Café de Vergulde Kruik te Leiden vond op de avond van donderdag 29 januari het eerste evenement plaats van het jongereninitiatief van de TeldersStichting, genaamd 'De Benjamin'. In de geest van Benjamin Telders, die in zijn tijd als hoogleraar aan de Universiteit Leiden vele avonden bij hem thuis organiseerde om met geïnteresseerde studenten in gesprek te gaan over onder meer het volkenrecht, was er ook nu avond waarop studenten en academici met elkaar in gesprek en discussie konden gaan. Ditmaal stond niet het volkenrecht centraal, maar de toekomst van het liberalisme in de Nederlandse democratie.
Liberalisme en democratie over de grens: Korea
Ter inleiding van de discussie over de toekomst van het liberalisme in de Nederlandse democratie wierpen de aanwezigen een blik over de grens. Dit werd gedaan aan de hand van een korte lezing van hoogleraar Koreastudies Remco Breuker. In het kader van het thema van de discussieavond richtte prof. Breuker zich op de staat, weerbaarheid en fragiliteit van liberale en democratische aspecten in Noord- en Zuid-Korea. Ten aanzien van de fragiliteit richtte prof. Breuker zich niet alleen op Noord-Korea: een land dat geen bijzonder democratisch gehalte in zich draagt, ondanks dat de benaming van 'Democratische Volksrepubliek Korea'. Prof. Breuker ging ook in op Zuid-Korea. De staat van beleg die in december 2024 daar plaatsvond, geeft immers aan hoe democratische en liberale verworvenheden plotseling onder hoogspanning kunnen komen te staan. Het optreden van woedende burgers was essentieel om die verworvenheden te beschermen. Zo gaf prof. Breuker aan de zaal de indringende boodschap mee dat de democratie te voet komt, maar ook te paard kan gaan indien je niet oplet. De weerbare burger, die durft in te staan en op te komen voor de democratische en liberale waarden, is essentieel voor het (voort)bestaan van de liberale democratie.
De toekomst van het liberalisme in de Nederlandse democratie
Na de inleidende lezing van prof. Breuker was het tijd voor de aanwezigen om de pijlen weer te richten op de staat van de democratie en het liberalisme binnen de eigen landsgrenzen. Hiervoor was een panel aangewezen van (oud-)medewerkers van de Universiteit Leiden, bestaande uit Josette Daemen, Jordi Wiersma en Max van Duijn. De begeleiding van de discussie werd verzorgd door Geerten Waling, tevens alumnus van de Universiteit Leiden. Gedurende de avond werden drie stellingen uitvoerig behandeld. Iedere stelling ving aan met een korte introductie van de moderator en werd gevolgd door een digitale peiling van de stemming in de zaal. Een enkele deelnemer kon zijn of haar standpunt toelichten en werd na afloop van de discussie tussen de panelleden bevraagd of zijn of haar standpunt wel of niet was veranderd. De discussie tussen de panelleden zelf werd ingeleid door een korte pitch over het standpunt van het betreffende panellid.
Het thema van de avond was uiteraard niet willekeurig gekozen. Het liberalisme heeft de laatste tijd steeds meer zijn vanzelfsprekendheid verloren. Datzelfde lot lijkt nu ook steeds meer te gelden voor de democratische waarden. Om de relevantie en het belang van het liberalisme in onze democratie niet te laten verwateren, is het van belang dat het liberalisme onder de loep wordt genomen. Op deze wijze kunnen de zwakke kanten worden verbeterd en de sterke kanten worden benadrukt. Voor dergelijke kritiek en reflectie is het nodig om ongemak niet uit de weg te gaan en dat liberalen zich openstellen voor andere perspectieven. Niet zozeer om die perspectieven klakkeloos over te nemen, maar wel om hier de nodige lering uit te trekken. Om die reden had De Benjamin een panel samengesteld met een variatie aan politieke voorkeuren, dat de volgende stellingen besprak:
- In een liberale democratie heeft de overheid de plicht om democratische burgers te vormen door hen te normeren aan de democratische waarden.
- De grootste bedreiging voor de liberale democratie is niet extremisme, maar apathie.
- De toekomst van de liberale democratie vraagt om grenzen aan de open samenleving.
Ondanks de (behoorlijke) meningsverschillen in de zaal, werd de avond gemoedelijk afgesloten met een borrel. Dit gaf eenieder de gelegenheid om nog even na te praten en discussiëren over de toekomst van het liberalisme in de Nederlandse democratie.
De TeldersStichting en De Benjamin willen alle deelnemers en in het bijzonder de sprekers bedanken voor het tot stand laten komen van een bijzondere avond. De waarde van een laagdrempelige, doch diepgaande discussiemomenten over fundamentele onderwerpen is niet te onderschatten. Om die reden probeert De Benjamin de komende tijd ook naar andere universiteitssteden te trekken, om aldaar het gesprek voort te zetten over de toekomst van het liberalisme.
Wil je graag dat wij naar jouw stad komen? Of wil je eenvoudigweg het volgende evenement van De Benjamin bijwonen? Volg ons dan op Instagram voor de laatste updates of mail ons voor vragen of suggesties naar debenjamin.teldersstichting@gmail.com.