door Bart Groothuis, Europarlementariër (VVD)
Toen de autonavigatie kwam, wisten mensen het zeker: niet gebruiken, straks rijd je het kanaal in. Er zaten immers nog fouten in de digitale kaarten. Bij de introductie van de mobiele telefoon werden mensen op straat geïnterviewd: nergens voor nodig, ik heb thuis al een telefoon. Bovendien wilde men niet de hele dag bereikbaar zijn.
Nu hoor je hetzelfde over AI. Het verbruikt veel energie, maakt fouten, verzint dingen. En waar hebben we het eigenlijk voor nodig? Het leven is toch prima zo?
Dat mensen zo reageren, is van alle tijden. Daar maak ik me weinig zorgen over. Maar dat wordt anders wanneer die houding doorklinkt bij de top van de Europese Commissie.
Tijdens de State of the Union in Straatsburg hoorde ik bij Ursula von der Leyen vooral tevredenheid met een bescheiden Europese rol. Onze industriële datasets zijn onze schat, daarop moeten we onze AI bouwen. De ambitie om zelf frontiermodellen te ontwikkelen, de krachtigste AI-modellen, hoorde ik niet. AI moest artsen ondersteunen, niet vervangen. Luid applaus.
Ik zat met stomheid geslagen. Kennelijk willen we de bestaande economie ongeveer houden zoals zij is, met hier en daar wat AI erbij. Maar AI wordt de onderliggende technologie van onze economie, samenleving en defensie. Zeker in combinatie met robotica. Wie denkt dat we alleen onze bestaande industrie wat efficiënter gaan maken, mist wat er op ons afkomt.
Europa loopt achter. Dat is nog in te halen. Veel zorgelijker is dat de politieke leiding genoegen lijkt te nemen met die achterstand.
Want stel dat onze krijgsmacht, bedrijven en publieke diensten straks niet meer kunnen functioneren zonder Amerikaanse of Chinese AI. Hoeveel politieke vrijheid hebben we dan nog? Als een Amerikaanse president Groenland opeist, kunnen we dan nog geloofwaardig nee zeggen? Afhankelijkheid van technologie wordt op zo’n moment afhankelijkheid van politieke welwillendheid. Succes met je Europese soevereiniteit.
Zelf bouwen dus. Met Nederland alleen gaat dat niet lukken. Daarvoor zijn de investeringen in modellen, chips, rekenkracht en energie veel te groot. Maar gezamenlijk kan Europa veel meer. Betrek ook het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Canada. Bouw met landen die hun toekomst eveneens zelf willen kunnen bepalen.
Natuurlijk hebben we AI nodig die een fabriek efficiënter maakt. Dat is een toepassing. Daarvoor kan een kleiner, gespecialiseerd model volstaan. Frontiermodellen verleggen juist de grens van wat AI kan, op allerlei terreinen tegelijk. Ook die kunnen open beschikbaar zijn. Wie zulke modellen ontwikkelt, kan mede bepalen welke economie er ontstaat. Wie alleen afneemt, moet afwachten wat hem wordt aangeboden.
Ik weet waar ik sta. Ik wil een soeverein, welvarend continent dat deze technologie zelf kan ontwikkelen en beheersen. Daar zal ik in het Europees Parlement alles voor op alles zetten.
En ik wil dat die ambitie tussen de oren komt van de voorzitter van de Europese Commissie. Op weg naar huis schrok ik toch van alles wat ik in Straatsburg gehoord had en reed bijna het kanaal in. Toch goed dat mijn feilloze GPS me daarvoor behoedde.
De TeldersStichting floreert mede dankzij haar betrokken abonnees, donateurs en gulle gevers.
Meld je aan en blijf op de hoogte.
Mauritskade 21
2514 DH Den Haag
+31 (0) 70 3631948
info@teldersstichting.nl
www.teldersstichting.nl