Het metafysisch belang van Nederland

Jorn Janssen

Pro-Europese en eurosceptische partijen claimen allemaal het beste te doen 'voor Nederland', maar verschillen over de rol van de EU. Daaronder ligt een fundamentelere vraag: valt überhaupt vast te stellen wat goed is voor Nederland? Geografisch en juridisch is Nederland helder af te bakenen, maar campagneleuzen verwijzen naar een metafysisch Nederland dat moeilijk concreet te maken is. Zodra dit idee normatief wordt ingevuld, blijken de verschillen tussen 'Nederlanders' te groot en vervalt de notie van een gedeeld belang tot een mythe. Als descriptief concept schept de gedeelde identiteit samenhang en legitimeert ze instituties, maar als norm leidt ze tot conflict. Beter is afstand te nemen van zulke leuzen.