Het belang van zelfkennis in een liberale democratie

Karel Wijdeveld

In een tijd waarin algoritmen ons overspoelen met bevestigende informatie, is zelfkennis cruciaal om niet gedachteloos met de massa mee te gaan. Zelfkennis betekent inzicht in de grenzen van het eigen denk- en kenvermogen en vormt de basis voor de authentieke, kritische burger die een liberale democratie nodig heeft. Deze liberaal democratische mens combineert zelfstandig denken met deelname aan een pluriforme samenleving. Aan de hand van Socrates en de liberale filosoof Cornelis Bellaar Spruyt wordt het belang van een filosofische levenshouding belicht, waarbij men de 'dubbele onwetendheid' vermijdt en ernst en ironie weet te balanceren. Zonder zulke zelfstandige burgers dreigt de massasamenleving en daarmee het einde van de liberale democratie.