De paradox van de ontmoedigingsheffing

Hans van Cleef

Dit artikel bespreekt de spanning tussen beleidsdoelen en belastingopbrengsten. Belastingen, accijnzen en heffingen worden vaak ingezet om ongewenst gedrag te ontmoedigen, maar kunnen gaandeweg veranderen in structurele inkomstenbronnen voor de overheid. Aan de hand van de brandstofaccijns en heffingen binnen de afvalsector laat de auteur zien hoe begrotingsafhankelijkheid de oorspronkelijke beleidsdoelen kan ondermijnen. Wanneer succesvol ontmoedigingsbeleid leidt tot lagere inkomsten, ontstaat politieke druk om maatregelen in stand te houden. Volgens de auteur moeten fiscale instrumenten daarom ondersteunend blijven aan beleid. Een gezonde begroting behoort niet afhankelijk te zijn van gedrag dat de overheid juist probeert terug te dringen.