Soevereiniteit
We leven in een tijd waarin openlijk wordt getwijfeld over het nut, de noodzaak en rol van de staat in de dynamiek van een moderne en geglobaliseerde wereld, met de diverse nationale en internationale uitdagingen die zij opwerpt. Paradoxaal genoeg blijft de 'soevereine staat' de actor waar velen zich tot wenden of aan refereren om een antwoord te vinden op de uitdagingen van vandaag en die van de toekomst.
Veelvuldig wordt het begrip 'soevereiniteit' in diverse politieke en maatschappelijke debatten aangehaald, variërend van onderwerpen zoals de Europese Unie en de rol van de krijgsmacht en internationaal militair ingrijpen. Diverse deelnemers aan deze politieke en maatschappelijke debatten hanteren hierbij echter een verschillende definitie van het concept 'soevereiniteit'. In hetzelfde gesprek over zaken die raken aan soevereiniteit kunnen mensen het toch over totaal verschillende zaken hebben.
Begin vorige eeuw stelde de Britse jurist Lassa Oppenheim (1858-1919) reeds vast dat er geen algemeen aanvaarde betekenis van het begrip bestond en dat die er waarschijnlijk ook nooit was geweest. Onder invloed van globalisering en de groeiende diversiteit in de internationale betrekkingen is het concept steeds diffuser, maar tegelijkertijd belangrijker geworden. Wie of wat is tegenwoordig soeverein? Wat betekent het om in een globaliserende wereld soeverein te zijn? Wanneer en waarom ben je dat (nog)?
Het doel van dit geschrift is om op onder andere die vragen een antwoord te formuleren. Enerzijds zal het begrip 'soevereiniteit' nader worden geduid, waarbij de liberale traditie als leidraad fungeert. Anderzijds zal worden onderzocht hoe, met die nader ingevulde definitie, het begrip zich verhoudt tot de spanningen die ervaren worden tussen soevereiniteit en een aantal actuele thema's: de Europese Unie en de verdeling van bevoegdheden tussen 'Brussel' en de afzonderlijke lidstaten; de rol van de krijgsmacht bij het borgen van de eigen soevereiniteit; en de legaliteit en legitimiteit van militaire interventies in het licht van het soevereiniteitsvraagstuk.